# ВАЈАГИЋИ

**ВАЈАГИЋИ**, браћа која су живела у Герију код Чикага, а као добровољци у Српској војсци учествовали на Солунском фронту и у завршним операцијама ослобођења Србије 1918. На једном од неколико масовних скупова организованих у Герију 1917, деветоро браће **В.** су се, заједно са својим пријатељем Алексом Вишњевићем из Милвокија, пријавили као добровољци: Јово (1893<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1923), Симо Ђурђев (1889<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1923), Симо (1889<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1932) и Ристо (1878<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1936) Вајканов, Михајло (1882<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1960), Ђуро (1896<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1941), Лука (1877<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1970), Стеван (1895<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1980) и Марко (1885<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1961). Преци **В.** су у XIX в. под презименом Стојисављевић живели као аустријски војни граничари (крајишници) у Попини (Лика), али су се побунили због лоших услова, па су били приморани да пређу у Босанску Крајину, под владавину Турака, где су променили презиме у **В**. Пошто је 1878. Аустроугарска окупирала БиХ, **В.** су се крајем XIX и почетком XX в. одселили у САД. Из Герија је на Солунски фронт отишло око 450 добровољаца. Група у којој су били **В.** стигла је у Чикаго 27. или 28. I 1918, потом су се обучавали у Форт Луису (Канзас) и до 21. фебруара били у српском добровољачком кампу у Сасексу, Нови Брунзвик (Канада). Путовали су разним путевима преко Енглеске и Француске, а коначно су се груписали у Бизерти (Тунис), одакле су упућени на Солунски фронт. Браћа су била распоређена у различите јединице, а нарочито се прославио Ристо који је постао носилац Карађорђеве звезде. Сви **В.** су преживели рат, а само је Михајло рањен у ногу. После рата су као добровољци добили земљу у Бачкој (Темерин, Старо Ђурђево), Срему (Лаћарак) и Славонији (Мајковац, Ада), а само се Ђуро вратио у САД.

ЛИТЕРАТУРА: *American Srbobran*, 1918<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>1919; С. Вејиновић, *Срби у дијаспори у прошлости и садашњости*, Н. Сад 1999; К. Видаковић Петров, *Срби у Америци и њихова периодика*, Бг 2007; *Serb World*, May/June 2010, 5; В. Гречић, „Девет Вајагића и десети Алекса Вишњићев (Добровољци из Герија, Индијана, на Солунском фронту)", *Даница*, 2013.

Владимир Гречић

\*Текст је објављен у књизи II тома Српске енциклопедије (2013)