# ГРИПА

**![SE_IV_Gripa.jpg](https://srpskaenciklopedija.rs/uploads/images/gallery/2024-09/scaled-1680-/se-iv-gripa.jpg)ГРИПА**, зеленица (*Phillyrea latifolia*), вечнозелени медитерански жбун, ређе ниско дрво високо 5<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>10 м из породице маслина (Oleaceae). Кора је сивкаста, глатка са старењем постаје фино мрежасто испуцала. Пупољци и лисне дршке маљаво-пустенасте. **Г.** карактерише лисни диморфизам; млади листови су јајасто-срцасти или јајасто-ланцетасти, кожасти, по ободу назубљени, дугачки 2<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>7 цм, широки 1<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>4 цм, одрасли листови дугачки 1<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>6 цм, широки 0,4<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>2 цм, ланцетасти до елиптични, фино ситно назубљени са 7<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>11 истакнутих бочних нерава. Цвет је неугледан, четворомеран, жућкасте чашице и беличасте крунице. Плод је једносемена лоптаста коштуница, дијаметра 7<span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span>10 мм. Карактеристична је врста макије широм Медитерана. На Балканском полуострву расте на свим острвима и приобаљу Јадранског, Јонског и Егејског мора, а у Грчкој на многим местима у унутрашњости. Међу вечнозеленим медитеранским врстама једна је од најотпорнијих на ниске температуре, а долинама река дубоко продире у копно. Тако долином Вардара допире до Катланова, Морачом до кањона Платије, Неретвом до Дрежнице, околине Љубиња и Требиња и др. Наводи се и за један локалитет на југу Србије, али то није потврђено накнадним истраживањима. Род *Phillyrea* обухвата свега две врсте <span lang="SR-CYRL-RS" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: Dijakritika; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-font-family: 'Times New Roman'; mso-font-kerning: 1.0pt; mso-ansi-language: SR-CYRL-RS; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">–</span> поред **г.**, то је усколисна **г.** (*Ph. angustifolia*), распрострањенa претежно у западном и централном Средоземљу, Мадеири и Канарским острвима.

ЛИТЕРАТУРА: F. Amaral, R. Afonso, „*Phillyrea L.*", у: T. G. Tutin и др. (ур.), *Flora Europaea*, 3, Cambridge 1972; Б. Јовановић, *Дендрологија*, IV, Бг 1985.

Бранка Стевановић

\*Текст је објављен у 1. књизи III тома Српске енциклопедије (2018)